De speldenprik van de Grieken

/, Richard Abma/De speldenprik van de Grieken

De speldenprik van de Grieken

Afgelopen maandag heb ik de persconferentie van de Griekse minister van financiën, Yanis Varoufakis, op tv gevolgd. Het is fascinerend om te zien hoe een persoon onder de enorme druk van Europese schuldeisers zo kalm een vragenrondje van journalisten afhandelt.

Alsof hij en zijn land niks meer te verliezen hebben en er zo het beste nog trachten uit te halen. Varoufakis stelt aanhoudend dat zijn land in een diepe economische depressie is beland en hier binnen de huidige afspraken niet meer uit kan komen. Dit terwijl het afgelopen jaar de Griekse economie zowaar met 1,5% is gegroeid.

Varoufakis denkt daar echter heel anders over. De groei is een waanbeeld stelt hij. De economie is met 1,5% gekrompen, maar doordat de deflatie in Griekenland op -3% uitkomt in 2014 groeit de economie relatief met 1,5% over dat jaar. De prijzen dalen dus nog harder dan de economie verder inzakt. Voor de bevolking is dat helemaal niet gunstig, want iedereen wacht met het doen van nieuwe aankopen en de inkomsten staan onder druk door de prijsdalingen.

Bovenstaande ‘valse’ economische groei verschijnsel komt niet alleen in Griekenland voor. In Spanje bijvoorbeeld kwam de deflatie afgelopen maand op ruim -2% uit. De deflatie in Nederland en Duitsland duikt al richting de -1%. Opvallend genoeg lees ik daar weinig over. Deflatie is immers zeer nadelig voor een economie en de te verwachten economische groei. Dit is de voornaamste reden dat de Europese Centrale Bank de 1100 miljard monetaire verruiming gaat uitvoeren.

Dat lijkt nu ook gunstig uit te werken voor de aandelenmarkten. Aandelenbeleggers zien Griekenland vooralsnog als een non-event, evenals het probleem in Ukraine. De Grieken wijzen ondertussen naar de Italianen die ook met een enorme overheidsschuld te kampen hebben. Dit land is volgens Varoufakis de volgende die in de problemen komt. Italië is de 8 economie ter wereld.

Voorlopig lijken banken en overheden in Europa gered door de grootste bank van Europa, de ECB. Varoufakis zal uiteindelijk wel buigen met zijn regering gezien de hoge prijs die het land moet betalen om uit de Euro te stappen. Het is echter wel de eerste speldenprik van een ontevreden deelnemer in het Euro experiment. De schuldenberg zal voorlopig in Europa nog wel even verder oplopen. Dit gaat goed totdat er een groter land is die het onder de schuldenberg begeeft. Voorbeelden van dit soort landen zijn Italië, Spanje en Frankrijk, zie ook onderstaande figuur.

 


Foto: Eigen grafiek
Jaarlijks groeien de overheidsschulden daar nog fors sinds de schuldencrisis in 2007 uitbrak. Dit gaat gepaard met deflatie in die landen, zonder economische groei. Het is naar mijn idee slechts een kwestie van tijd voordat de financiële markten beseffen in wat voor onmogelijke omstandigheden we zijn belandt. Zelfs de ECB kan de sterk stijgende schuldenposities van deze landen niet wegpoetsen, laat staan tot stilstand brengen.
2017-01-16T14:02:42+00:00 februari 19th, 2015|Columns, Richard Abma|