De economische glazen bol

De economische glazen bol

Natuurlijk weet een DFT-guru wat er in de toekomst op het gebied van de economie gaat gebeuren. Of moeten we dit met een korreltje zout nemen? Hoe meer je weet, des te vaker kun je de situaties in het verleden vergelijken met de toekomst. Maar is economie eigenlijk een wetenschap, waarbij de toekomst te voorspellen is?

De economische wetenschap

Economie wordt niet altijd als een wetenschap gezien. Natuurkunde is wetenschap en bij sociale wetenschappen is dat altijd maar de vraag. Ten eerste kun je wetenschap zien als een manier van denken, waarbij je bepaalde hypothesen met gecontroleerde experimenten als de waarheid of onzin bestempelt. Helaas is het moeilijk voor economen om dit soort gecontroleerde experimenten uit te voeren en moeten economen het vaak hebben van historische reeksen. Het is echter ook de vraag of bij een wetenschap als natuurkunde de resultaten in de echte wereld altijd en volledig hetzelfde zullen zijn zoals het in een laboratorium is getest. Nederland mag er in ieder geval trots op zijn dat de Nederlander Jan Tinbergen (tezamen met een Noorse wetenschapper) als eerste bekroond is met de Nobelprijs voor de Economie.

Experts

Er zijn verschillende onderzoeken naar experts gedaan en het blijkt eigenlijk helemaal niet dat hun oordeel altijd zo waardevol is. Daar zijn verschillende verklaringen voor. Een reden, die wordt aangedragen, is dat experts ook maar mensen zijn. Het kan zijn dat de beste voorspelling niet altijd in het belang van de expert is. Als jij de enige bent, die denkt dat je een aandeel juist moet kopen in plaats van verkopen, en je hebt het fout dan loop je veel meer reputatierisico dan dat je hetzelfde zegt als andere experts. Soms zijn de resultaten van een voorspelling juist niet gunstig voor de expert en zorgt dit juist voor een suboptimale voorspelling. Ook is er niet altijd voldoende feedback voor de experts. Een ander onderzoek wijst weer uit dat na een bepaald minimumniveau van expertise de accuraatheid van de voorspellingen gelijk blijft. Vanaf een bepaald hoog expertiseniveau lijkt het zelfs dat de voorspellingen slechter worden. Het kan dus soms beter zijn een goedkope expert in te huren dan een duurdere expert.

Verborgen variabele

Correlaties worden evenveel misbruikt als gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan een Deens onderzoek waarbij er een hoge correlatie gevonden is tussen het aantal ooievaars en het geboortecijfer in bepaalde regio’s. Een grappige relatie, maar er is niet echt sprake van een wetenschappelijk verband. Er was hier sprake van een derde variabele. Een bekend fenomeen. Deze schijnbare relatie bestaat er niet enkel tussen deze twee variabelen, maar deze variabelen hebben meestal eenzelfde derde oorzaak. Deze derde of meerdere variabelen, die niet worden meegenomen in relatie, worden ook wel de verborgen variabele genoemd. In het Deense onderzoek werden bepaalde regio’s op het platteland onderzocht. Eerst waren er veel baby’s, die werden geboren in de regio’s op het platteland. Door de verstedelijking van deze regio’s werd het niet alleen moeilijker voor ooievaars in dit gebied te leven, maar zorgde het tevens voor minder hoge geboortes in deze gebieden.

Rare correlaties

Tyler Vigen heeft een aantal rare correlaties mooi in beeld gebracht. Wist u dat de hoeveelheid uitgaven van de Verenigde Staten aan wetenschap, ruimte en technologie met een positieve correlatie van 99,79% samenhangen met de zelfmoorden door ophanging, wurging of verstikking?

Strange Correlations

Of het aantal mensen, die zijn verdronken in een zwembad voor 66,6% samenhangen met de films waar Nicolas Cage in heeft gezeten. Persoonlijk verwacht ik meer een hoge correlatie tussen slechte films en de films, waar Nicolas Cage in heeft gezeten. Maar het aantal verdrinkingen in een zwembad zal niet daadwerkelijk met de rollen van Nicolas Cage samenhangen.

Strange Correlations

Veel van deze correlaties zijn echter zo sterk dat de economische voorspeller er enkel van kan dromen. Soms kan er dus sprake zijn van een verborgen variabele, maar soms is het louter toeval.

Guru

Aan u als lezer is het om de guru’s van de kwakzalvers te onderscheiden. Als er iemand is, die u vertelt dat ze u de toekomst kunnen voorspellen dan moet u oppassen. Tevens moet u oppassen als een expert iets niet duidelijk en simpel kan uitleggen. Dat is het beste advies dat ik als expert aan u kan geven.

Camiel van Roosmalen MSc RBA is verantwoordelijk voor Institutioneel Vermogensbeheer binnen OHV Vermogensbeheer.

2017-08-24T08:46:03+00:00 augustus 24th, 2017|Camiel van Roosmalen, Columns|