Van vastgoedbubbel naar volgende bubbel

Van vastgoedbubbel naar volgende bubbel

De Europese Centrale Bank (ECB) verruimt maandelijks de geldhoeveelheid met 80 miljard euro. Hiermee is in maart 2015 begonnen en zal in de loop van 2017 mogelijk een eind worden gemaakt. Dit zullen we waarschijnlijk in december vernemen van ECB-president Mario Draghi. De totale geldhoeveelheid in de Europese economie is dan gegroeid van 9 biljoen euro naar 11,5 biljoen euro in een tijdsbestek van slechts 2 jaar. Een groei van maar liefst 25%.

De meningen onder economen zijn verdeeld over het effect dat deze verruiming met zich meebrengt. De grote vraag daarbij is of het geld überhaupt in de reële economie terecht komt. Banken zullen dit moeten faciliteren terwijl die voorzichtig zijn met het verstrekken van kredieten. Althans dat was de algemene opinie de afgelopen tijd.

Toch zie ik wel wat verbetering in de kredietverlening aan huishoudens en bedrijven. De meest recente uitgekomen cijfers vanuit de ECB inzake kredietverstrekking toont een gestage groei over een breed vlak van kredietverstrekkers aan diverse soorten geldleners. Zodra dit verder tractie krijgt kan het zorgen voor bubbels in de diverse beleggingscategorieën. Een geldgroei van 25% in 2 jaar vraagt naar mijn idee immers om bubbels.

de-erste

Figuur 1: Prijsontwikkeling residentieel vastgoed in de EU en de Eurozone

Een van die bubbels in wording lijkt de Europese vastgoedmarkt te zijn. Figuur 1 laat duidelijk zien dat de huidige prijsontwikkeling van residentieel vastgoed het vorige hoogtepunt uit 2007 overstijgt. De tijden van goedkoop vastgoed lijken dan ook voorlopig voorbij. In tabel 1 is daarbij te zien dat de prijsstijgingen over een breed front gedragen worden in Europa. Dat is naar mijn idee een duidelijk teken dat het monetair verruimen in Europa in ieder geval voor de vastgoedmarkt gunstig werkt. Het welvaartseffect dat duurder vastgoed voor consumenten met zich meebrengt kan op den duur ervoor zorgen dat er ook weer in andere beleggingscategorieën bubbels ontstaan.

tabelletje

Tabel 1: huizenprijs ontwikkeling in Europa uitgesplitst per land

De creatie van de vastgoedbubbel vloeit voort uit de obligatiebubbel waar we momenteel in zitten. Vanuit de business cycle in figuur 3 beredeneerd zijn we dan beland in de fase tussen recovery en expansion. Vastgoed en private equity presteren daarbij erg goed de afgelopen jaren. Aandelen en grondstoffen lijken vanuit deze optiek ook rijp voor een opwaarts vervolg het komende jaar. Door het toenemende risico op stijgende rentes lijkt het ook raadzaam om renterisico laag te houden en in kortlopende obligaties te blijven beleggen.

curve

2017-01-16T14:02:33+00:00 november 3rd, 2016|Columns, Richard Abma|