Centrale bankiers zouden wat minder moeten praten en juist meer moeten luisteren, vindt Edin Mujagic. Want een te voorspelbaar monetair beleid werkt ook niet.

Twitter. Instagram. Facebook. Waar je ook komt, de centrale banken zijn er ook. Na elke vergadering van de ECB of de Fed volgt een persconferentie.

En er gaat geen week voorbij, misschien zelfs geen dag, zonder dat er ergens op de wereld een centrale bankier een toespraak houdt of een interview geeft.

Dat is groot verschil met vroeger. Toen waren er geen persconferenties na afloop, niet eens persverklaringen, hoe summier ook. Sterker nog, ooit moesten handelaren aan de bewegingen op de beurs proberen af te lezen of het rentecomité van de Fed vergaderd had en zo ja, wat er was besloten.

Gebrek aan transparantie

De centrale banken waren, om met de Britse premier Churchill te spreken toen hij in 1939 Rusland omschreef, een raadsel, verpakt in een mysterie binnen een enigma.

Dat totale gebrek aan transparantie was geen goede zaak. Centrale banken zijn zeer machtige en invloedrijke instellingen die in dienst van de samenleving moeten opereren. Het is daarom van groot belang dat wat ze doen, zichtbaar is voor iedereen.

Maar te transparant, is ook ongewenst. Gelukkig zijn banken, zoals de ECB, dat niet. Ja, zij willen ons doen geloven dat ze dat wel zíjn. Vandaar al die toespraken, interviews, persconferenties en social media-berichten.

Stemuitslagen openbaar

Maar dat is je reinste kul. Dit is typisch een voorbeeld van kwaliteit versus kwantiteit. Centrale bankiers praten weliswaar veel en beantwoorden vragen van journalisten, maar vaak geven ze juist geen antwoord op de meest interessante vragen.

Nee, als de ECB echt transparant wil zijn, dan mag de bank na elke vergadering aangeven hoe er gestemd is en welke leden voor en welke tegen een besluit zijn. In plaats van die informatie te behandelen als het meest explosieve staatsgeheim in de eurozone, zoals nu.

Volledige notulen publiceren binnen een termijn waar iemand er iets aan heeft, zou ook een nuttige stap zijn en niet, zoals nu, de notulen pas na 30 jaar (!) vrijgeven. In 2040 zullen we dus kunnen lezen hoe het ECB-bestuur dacht over de eurocrisis.

Onnodige volatiliteit

Al dat gepraat van centrale bankiers, die voor transparantie moet doorgaan, kan echter juist ongewenst zijn. Hoe luider ze praten, des te waarschijnlijker dat ze hun eigen echo horen, aldus een onderzoeker van de BIS, de Bank for International Settlements, uit Basel.

Financiële markten zijn nogal prikkelbaar en overdrijven vaker wel dan niet op nieuws, cijfers en signalen die ze menen op te vangen. Dat zorgt vaak voor onnodige volatiliteit.

Het overreageren van de markten wordt in de hand gewerkt door het aanhoudende gepraat van de centrale bankiers. Beleggers reageren niet alleen op woorden van de centrale bankiers. Een te lange pauze tussen twee zinnen, een komma op de verkeerde plek of een onverwachte zucht of kuch kan de koersen al in beweging brengen.

Hallo, echo

Centrale bankiers zouden wat minder moeten praten en juist meer moeten luisteren. Als ze vooral praten om de markten te beïnvloeden – dat is wat ze forward guidance noemen – dan is de kans groot dat wat ze aan feedback menen terug te horen in feite een echo is.

Een voorbeeld: bij het bepalen van het rentebeleid, laat de ECB zich in belangrijke mate leiden door inflatieverwachtingen. Die van de professionele partijen zijn heel belangrijk voor de bank.

Maar inflatievoorspellingen van professionals kunnen hun voorspelling van de ramingen van de ECB zijn, gebaseerd op wat de ECB-bestuurders erover zeggen in hun toespraken en interviews en hoe de professionele partijen die woorden interpreteren.

Te voorspelbaar

Christine Lagarde, de nieuwe president van de ECB, zei onlangs dat centrale bankiers voorspelbaar moeten zijn. Voorspelbaarheid is geen groot goed als beleggers dat zien als belofte van centrale banken te hulp te schieten als koersen zakken.

Dat doen centrale bankiers wel en al heel lang, sinds 1987 namelijk. Twee economen van de BIS schreven in een paper uit 2010 al dat de crisis van 2007/2008 wellicht te wijten was aan voorspelbaarheid.

Als centrale banken te voorspelbaar zijn, bestaat het gevaar dat ze niet meer in control zijn maar achter de markt aanlopen. Zij geven beleggers dan wat de ze willen, omdat beleggers teleurstellen voor instabiliteit kan zorgen. En dat is onverstandig beleid. Centrale banken worden geacht de middellange en lange termijn in acht te nemen; beleggers zijn vaak vooral geïnteresseerd in korte termijn.

Mond vaker dicht

Nee, ik heb vaak heimwee naar de dagen waarin analisten voormalig voorzitter van de Fed, Alan Greenspan, opwachtten als hij op weg was naar zijn kantoor op de vergaderdag van het rentecomité. Zij probeerden aan de dikte van zijn aktetas af te leiden of de bank de rente ging wijzigen of niet.

Geachte dames en heren centrale bankiers: met alle respect en begrijp me alstublieft niet verkeerd, maar houd uw mond wat vaker dicht en luister meer naar omgevingsgeluiden.

Deze column is 15 november jl. gepubliceerd in IEXProfs