De nieuwe ECB-hoofdeconoom zal een flinke stempel drukken op het rentebeleid. En hij heeft het nu al over pakketten met QE-maatregelen en over wanneer (niet als) hij die wil inzetten, aldus Edin Mujagic.

Christine Lagarde volgt later dit jaar Mario Draghi op als de nieuwe president van de Europese Centrale bank. Of het een goede of een slechte benoeming is, daarover is afgelopen weken zo’n beetje alles wel gezegd.Wat mij betreft is het geen goede benoeming, onder meer omdat die een verdere politisering van de ECB betekent.

Helaas is Lagarde ook geen (monetair) econoom. En dát is zeer belangrijk. “Zij weet wat ze niet weet en zal iemand consulteren,” zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel over Lagarde.

Kies Lane

Die iemand zal Philip Lane zijn, de kersverse hoofdeconoom van de bank. Deze Ier zie ik de eerste schaduwpresident van de bank zijn. Voor de komende jaren geldt: als u een keuze moet maken tussen luisteren naar naar Lagarde of Lane, kies dan de laatste.

Lane is én een econoom én heeft jarenlange ervaring bij de centrale bank. De koers die de ECB de komende jaren zal varen, lijkt de koers die Lane voorstaat en het pad dat Lagarde wil inslaan.

De positie van de hoofdeconoom van de ECB is een zeer invloedrijke. Als het bestuur van de bank bij elkaar komt, dan is het de hoofdeconoom van de bank die vooral aan het woord is. Hij stelt voor wat de bank met de rente zou moeten doen.

Zelf inkoppen

Zijn voorstel is sterk afhankelijk van de economische analyses van de ECB-economen. Economen die rapporteren aan de hoofdeconoom. Lane kan dus de monetaire bal voorzetten om die vervolgens zelf in te koppen.

Afgaand op zijn eerste toespraken in zijn nieuwe rol, is Lane een econoom die vindt dat een centrale bank zich sterk pro-actief moet opstellen, dat onconventioneel beleid gunstig is en dat de bank voor meer effect kan zorgen door verschillende instrumenten te combineren.

In zijn laatste toespraak herhaalde hij keer op keer de term pakket; het was niet kwantitatieve verruiming (QE) an sich, nee het was het totale pakket van QE; 0% officiële rente, negatieve deposito-rente en de belofte het beleid zeer lang ruim te houden wat werkt.

Strategie tot 2027

Voor mij was zijn keuze voor één bepaald woord in zijn AskECB-twittersessie de meest duidelijke aanwijzing voor wat we op het monetaire front kunnen verwachten van de ECB tot en met 2027.

In dat jaar zal zowel Lane als Lagarde de bank moeten verlaten. In zijn antwoord op een vraag, schreef Lane: “We have a variety of tools in our kit. When we need to use them.”

De rest is niet belangrijk. Wat belangrijk is, is het woordje when. Het verschil tussen when en if, ofwel tussen wanneer en als, mag klein ogen maar is veelzeggend.

Wanneer of als?

Als Lane zegt “wanneer we die moeten gebruiken” impliceert hij dat dat zál gebeuren. Had hij gezegd “als we die moeten gebruiken” dan was de implicatie dat het niet zeker is dat het zal gebeuren.

Als de hoofdeconoom Engels niet als moedertaal had, dan zouden we dit nog kunnen afdoen als een vergissing. Dat geldt niet voor Lane. De Ier weet heel goed wat hij zei.

Zijn keuze voor wanneer in plaats van als past prima in het beeld van hem als centrale bankier. In theorie geldt natuurlijk dat als de hoofdeconoom van de ECB er niet in slaagt de president te overtuigen van zijn zienswijze, zijn invloed niet al te groot kan zijn.

LL-duo

Voor Lane zal dat niet gelden; Lagarde is zelf een grote fan van alles wat onconventioneel monetair beleid is en is iemand die meent dat economie maakbaar en stuurbaar is.

De kans dat de ECB met het Lagarde-Lane-duo aan het roer de officiële rente langer op 0% houdt dan onder Draghi was gebeurd, is zeer groot. Het is met het LL-duo een kwestie van tijd voordat de bank weer begint met opkopen van obligaties om de rentes van alle looptijden richting 0% te drukken.

Vergeet het streven naar inflatie van “onder, maar dicht bij 2%.” De nieuwe definitie van de bank is de rentes van alle looptijden in het ergste geval “boven, maar dicht bij 0% te houden” en als het even kan eronder te drukken.

Nulrentoceen

We zijn dus definitief in het tijdperk der lage rentes aanbeland. Geologen verdelen de periode sinds het ontstaan van de aarde in tijdperken, met namen zoals pleistoceen.

Ik doop het genoemde nieuwe monetaire tijdperk dan ook hierbij het nulrentoceen.

Deze column is 12 juli jl. gepubliceerd in IEXProfs