De Europese Commissie jokt over succes naleving begrotingsafspraken ‘Maastricht’

De Europese Commissie beweert dat alle landen van de eurozone nu voldoen aan de begrotingscriteria die in het Verdrag van Maastricht zijn afgesproken. Dat is niets anders dan nepnieuws, constateert Edin Mujagic.

Op 3 april van dit jaar schreef ik in een bijdrage over een voorval waarvan ik een getuige was medio maart. Op een conferentie in Frankfurt jubelde de hoogste Franse centrale bankier, François Villeroy de Galhau. De reden: voor het eerst in tien jaar tijd voldeed zijn land aan de Europese begrotingseisen, ook wel bekend als het Stabiliteits- en Groeipact (SGP). Het begrotingstekort van de regering in Parijs is vorig jaar uitgekomen op 2,6 procent. Ruim onder de afgesproken grens van 3 procent, en dus kan de vlag uit in Parijs én de hele eurozone. Ik zette in dat stuk uiteen waarom de vreugde daarover niet terecht was. Ik had niet gedacht dat het allemaal nog een paar graden erger kon.

‘2018 Lijkt het eerste jaar te zijn sinds de oprichting van de economische en monetaire unie waarin de regeringen van alle eurolanden erin zullen slagen hun begrotingstekort onder de grens van 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) te brengen, zoals vereist in het Verdrag van Maastricht’. Dat valt onder meer te lezen in de lenteramingen van de Europese Commissie. Net als zijn landgenoot Villeroy enkele weken eerder, las ook eurocommissaris Pierre Moscovici dat nieuws onlangs jubelend voor.

Veel (Nederlandse) kranten brachten dit heuglijke nieuws zonder er ook maar één kanttekening bij te plaatsen. Dat de pers die feitelijke onjuistheid –  sommigen zouden het fake news noemen – niet opmerkt, is zorgwekkend. Het getuigt van een gebrek aan kennis over de basisafspraken die ten grondslag liggen aan de euro, ook al is het ruim 20 jaar geleden dat die afspraken zijn opgesteld.

Een begrotingstekort van 3 procent is de maximaal toegestane afwijking uit het Verdrag van Maastricht en dus géén streefpercentage. De stelling dat álle eurolanden eraan voldoen in 2018 was alleen juist geweest als Moscovici had gemeld dat álle eurolanden dit jaar een miniem begrotingstekort zouden hebben.

Het is waar: de Europese begrotingsregels staan het toe dat de overheden rood staan. Maar de afspraak is dat dit alleen in uitzonderlijk slechte economische tijden is toegestaan. Zelfs de grootste zwartkijker kan niet volhouden dat 2018 zo’n jaar is. De economische groei van de eurozone is behoorlijk hoog en ligt vaker wel dan niet aanmerkelijk boven de zogeheten potentiële groei.

Met die feiten in het achterhoofd, is er maar een conclusie mogelijk: de stelling dat álle eurolanden voor het eerst samen voldoen aan de Europese begrotingsregels is eenvoudigweg niet juist. Veel eurolanden hebben een begrotingsoverschot of een klein tekort en voldoen dus aan de Maastricht-afspraken. Maar het gaat dan om landen zoals Estland, Luxemburg, Nederland en Griekenland, ofwel kleintjes in de eurofamilie. Van de grote vier voldoet alleen Duitsland eraan. Frankrijk, Spanje en Italië, met begrotingstekorten van 2,8 respectievelijk 1,9 en 1,7 procent van hun bbp, komen niet eens in de buurt van de regels. Ofwel: Moscovici jokt.

De Europese begrotingsregels zijn duidelijk: in goede economische tijden moeten de begrotingen van de lidstaten min of meer in evenwicht zijn. In ieder geval moeten tekorten dalen. In plaats van mooi weer te spelen en te juichen alsof ze een succes heeft geboekt, zou de Europese Commissie er beter aan doen de grote drie een aanmaning te sturen om deze goede economische periode te gebruiken meer vet op de botten te krijgen. Bij de volgende, onvermijdelijke, periode van lage groei kunnen ze dan de pijn verzachten én binnen de EU begrotingsuiterwaarde te blijven. Dát zou een succes voor de eurozone zijn.

Het Europese Parlement is belast met de taak om namens de Europese burgers de Europese Commissie te controleren, en waar nodig ter verantwoording te roepen. Dit is een uitstekende kans dat te doen. Het Parlement moet eurocommissaris Moscovici opdragen geen misleidende informatie de wereld in te sturen.

2018-05-29T07:43:35+00:00mei 29th, 2018|- Columns, Edin Mujagić|