Informatie van en over centrale banken is zeer waardevol. Krijgen alle beleggers op dezelfde tijd dezelfde informatie? Uit New Yorkse taxiritten blijkt van niet, aldus Edin Mujagic.

De vraag of de centrale banken zoals de Fed onafhankelijk van de politiek opereren of niet, houdt beleggers flink bezig.

Het is belangrijk, omdat een onafhankelijke centrale bank de beste garantie is voor lage inflatie en sterke munt.

Wordt er getwijfeld aan de onafhankelijkheid, dan dreigt een waardedaling van ’s lands munt en hogere inflatie, iets wat welvaart in het land verlaagt.

Beleggen met voorkennis?

Een minstens zo belangrijke vraag is of de informatie waarover een centrale bank beschikt, niet eerst een beperkte groep bereikt voordat de rest op de hoogte is.

Ofwel of sommige beleggers voorkennis hebben. Informatie waarover een centrale bank beschikt is namelijk zeer, zeer waardevol, of nou gaat over voornemens over het toekomstige rentebeleid of gezondheidstoestand van de voorzitter.

Het is uiteraard zeer lastig vast te stellen of er voorkennis is. Dat belet sommige onderzoekers er – gelukkig maar – niet van om te proberen daarachter te komen. Sommigen pakken het wel erg leuk aan.

Vaker met de taxi

Zoals David Andrew Finer, een onderzoeker verbonden aan de University of Chicago Booth School of Business. Toen stad New York vanaf 2014 de gegevens van alle taxiritten sinds 2009 openbaar begon te maken, in totaal zo’n miljard ritten met onder meer gegevens zoals coördinaten waar een passagier opgepikt is en waar die uitgestapt is, zag de Chicago-econoom zijn kans schoon.

Hij beperkte zich tot de periode 2009 – 2014, wat gegevens over meer dan 500 miljoen ritten betekende. Finer analyseerde die gegevens met als doel na te gaan of medewerkers van de commerciële banken en de New York Fed, de regionale centrale bank, elkaar vaker zagen rondom de vergaderingen van het rentecomité van de Fed.

Hij keek bijvoorbeeld over hoe vaak een taxirit begint bij een commerciële bank en eindigt in de buurt van de New York Fed of vice versa. Vervolgens ging hij na of dat aantal significant hoger ligt rond de dagen waarop het rentecomité vergadert.

Wel of niet lunchen?

De New York Fed neemt een bijzondere positie binnen het stelsel van de centrale banken in de VS, omdat dat kantoor de besluiten van het rentecomité uitvoert.

Hoewel zulke ontmoetingen ook niets met monetair beleid te maken hoeven te hebben, het kan ook zijn dat twee oud-studiegenoten elkaar even spreken onder het genot van een lunch, is het ook goed mogelijk dat het alleen maar over monetaire zaken gaat.

Daarbij kan het gebeuren dat waardevolle informatie overgedragen wordt. Finer ontdekte dat er inderdaad meer ritjes van en naar commerciële banken en de centrale bank te zien waren in deze periodes. De frequentie nam een dag voor de vergadering van het rentecomité toe en spoot omhoog onmiddellijk na de black out-periode toe.

Niet bijpraten

Rondom de dagen waarop het rentecomité vergadert, is het de medewerkers van de Fed niet toegestaan met buitenstaanders te communiceren tot middernacht op de dag na de vergadering van het Fed-rentecomité.

Finer ontdekte dat het aantal taxiritten tussen de eerder genoemde locaties onmiddellijk daarna, tussen een en vier uur in de ochtend, fors toenam.

Oud-studiegenoten spreken doorgaans niet af om bij te praten op zulke tijdstippen. Finer ging echter nog een stap verder. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat een bankmedewerker en een Fed-werknemer afspreken elkaar ver weg van het financiële district te ontmoeten, in een park of een winkelcentrum, bedacht hij.

Samen naar het park

En dus plotte Finer alle ritjes beginnend bij de commerciële banken én alle bij de New York Fed om vervolgens te kijken of de passagiers bovengemiddeld vaak op dezelfde plek uitstapten. Zijn softwareanalysepakket liet zien dat dat inderdaad het geval is.

Als een goede statisticus gooide Finer alle denkbare statistische testen tegen zijn resultaten aan om er zeker van te zijn dat de toename statistisch significant is. Wat hij er ook tegenaan gooide, de uitkomst was steeds gelijk: de toename is statistisch significant.

De toename was vooral opvallend rondom vergaderingen van het rentecomité van de Fed in 2012, het jaar waarin de bank beraadslaagde over een nieuwe ronde van QE. Al die ontmoetingen betekenen niet dat er waardevolle informatie gedeeld wordt. Maar de kans dat dat gebeurt, is wel groot.

Vaker lekken

Bijvoorbeeld omdat het lekken van kennis vanuit de Fed naar beleggers in het verleden vaker is voorgekomen. Niet zo lang geleden beschikte een economische firma over besluiten genomen in een vergadering voordat die gepubliceerd zouden worden.

Onderzoek wijst ook uit dat dat voorkennis-informatie structureel vanuit de Fed naar een kleine groep beleggers vloeit, wat onder meer te zien is aan de handel enkele minuten voordat de besluiten van de Fed bekend worden.

Bij de New York Fed is de kans op zo’n lek groter dan bij de andere elf regionale centrale banken. Bij elke regionale Fed bestaat er een lijst met daarop maar een paar namen van de medewerkers die gevoelige info mogen inzien.

Ook met het OV

Alleen bij de New York Fed is zo’n lijst er niet, omdat meer medewerkers toegang tot die informatie nodig hebben omdat het kantoor dus de besluiten moet uitvoeren.

Vergeet ook niet dat aantal ontmoetingen tussen Fed-medewerkers en bankiers veel groter is dan wat uit taxiritten afgeleid kan worden. Die mensen kunnen ook telefonisch contact met elkaar hebben of afspreken als ze naar huis gaan, met eigen auto of OV, om maar wat te noemen.

Het ziet er sterk naar uit dat alle beleggers gelijk zijn, maar dat sommige beleggers meer gelijk zijn dan anderen.

Deze column is 19 juli jl. gepubliceerd in IEXProfs