Binnen de Europese Centrale Bank (ECB) drukt president Draghi steeds meer zijn eigen mening door. Naar tegenstanders wordt niet geluisterd, tot woede van eurolanden als Nederland en Duitsland. Die autoritaire stijl is zeer schadelijk voor de samenwerking in Europa, zeggen oud-centrale bankiers en economen tegenover De Telegraaf.

„Centrale bankiers zeggen steeds vaker buiten de vergadering wat ze vinden”, stelt Nout Wellink, oud-president van De Nederlandsche Bank (DNB). „Maar het is heel uitzonderlijk dat dat nu zo knalhard gebeurt. Het toont de diepe frustratie.”

Klaas Knot, als huidige DNB-directeur één van de bestuursleden van de ECB, kwam vrijdag met een verklaring naar buiten. Zijn collega’s uit Oostenrijk en Duitsland zochten meteen de pers op. Ze lieten duidelijk weten het niet eens te zijn met de beslissing van de ECB om weer voor tientallen miljarden per maand (staats)obligaties op te kopen. Maar tot nu toe zonder succes.

En dat terwijl de groep tegenstanders van dit ruime monetaire beleid niet klein is, stelt de Belgische macro-econoom Geert Noels. „De tegenstemmen kwamen uit Nederland, Duitsland, Frankrijk nog enkele landen. In aantal bestuursleden misschien een minderheid, maar ze vertegenwoordigen meer dan de helft van het bruto binnenlands product van de eurozone.”

“Draghi is een grens overgegaan, hij bedrijft politiek”

Knot en Bundesbank-collega Jens Weidmann moeten al langere tijd tandenknarsend aanzien hoe de ECB alles uit de kast trekt om de economie aan de praat te houden. Vanuit elk euroland zit er een centrale bankier in het ECB-bestuur en daarnaast zijn er nog zes onafhankelijke bestuursleden.

„Draghi is steeds autoritairder geworden”, zegt Noels. Draghi bekokstooft zijn plannen met een klein groepje vertrouwelingen. Vervolgens bereidt hij beleggers via speeches, persconferenties en gelekte berichten voor op wat komen gaat.

De overige ECB-bestuurders staan dan voor een voldongen feit. „Een aanzienlijk deel van het ECB-bestuur was tegen het opnieuw opstarten van het obligatie-opkoopprogramma”, stelt Edin Mujagic, hoofdeconoom bij OHV. „Maar in de persconferentie werd dat totaal gebagatelliseerd door Draghi.”

De ECB is ooit vormgegeven naar het model van de Duitse Bundesbank. In de praktijk worden de Duitse bezwaren al jaren niet meer serieus genomen, meent Lex Hoogduin, oud-DNB-directeur. „Onvoorstelbaar dat sinds 2010 het grootste euroland effectief niet meer gehoord wordt. De ECB moet haar eigen werkwijze grondig tegen het licht houden.”

Verborgen agenda

Formeel is de ECB gericht op het op peil houden van de inflatie. De eigenlijke agenda is een andere, zo is de overtuiging van Noels. „Draghi is een grens overgegaan, hij bedrijft politiek. Hij probeert de schuldenproblematiek van Italië, Griekenland en Frankrijk op te lossen.”

Het beleid is slecht voor spaarders en gepensioneerden in het noorden en goed voor zuidelijke banken en regeringen. Maar de schadelijke effecten gaan nog veel verder, stelt Wellink: „Het stimulerende beleid leidt tot stijgende huizenprijzen, oplopende aandelenkoersen, zombiebedrijven worden overeind gehouden en met goedkope financiering kunnen banken weer vrolijk staatsleningen kopen. En het beleid voedt de spanning tussen noord en zuid heel duidelijk.”

Het enige positieve aan de situatie is volgens Mujagic dat Draghi op weg is naar de uitgang. Vanaf 1 november volgt Christine Lagarde hem op. „Zij komt bij het IMF vandaan, daar is ze gewend om met verschillende meningen om te gaan.”

Dit artikel is 16 september jl. gepubliceerd in De Financiële Telegraaf