Dow down and out?

Er is een storm gaande in de VS. Ik heb het dan niet alleen over de tropische storm Michael die op het moment dat ik dit tik de kust van Florida de volle laag geeft, maar ook over een storm op de beurzen. De Dow Jones aandelengraadmeter sloot 831 punten lager. Over de storm Michael weten we één ding zeker: die waait vrij snel over. Geldt dat ook voor de storm op de beurs?

Een belangrijke reden voor die forse correctie op de aandelenmarkt in de VS, zo niet dé belangrijkste reden, is het feit dat de Amerikaanse tienjarige rente opgelopen is naar boven 3 procent. Na jaren historisch laag te zijn geweest, met als dieptepunt 1,36 procent in de zomer van 2016, lijkt die rente nu blijvend boven 3 procent geklommen te zijn. Dat percentage werd gezien als een psychologisch belangrijke grens.
Maar er is a priori geen enkele reden waarom de Amerikaanse aandelenkoersen zouden gedijen bij een tienjarige rente van 2,9 procent en dreigen in te storten als die rente 3,15 procent bedraagt.

Gunstig klimaat

Kijken we naar de reële tienjarige staatsrente in de VS, dan zien we meteen dat die om en nabij 0 procent noteert. Dat is, historisch gezien, zeer laag. Alleen medio jaren zeventig, begin jaren tachtig en aan het begin van de laatste financiële crisis, stond de reële tienjarige staatsrente in de VS zo laag.

Met andere woorden: de financiële condities zijn zeer vriendelijk voor de aandelenkoersen. In het verleden lieten de aandelenkoersen in de VS juiste imposante stijgingen zien bij renteniveaus die we tegenwoordig zien.

Als er veel aanwijzingen zouden zijn dat de economische situatie behoorlijk dreigt te verslechteren, dan zou zo’n forse daling van de koersen niet vreemd ogen, ook al zou de tienjarige rente onder de 3 procent liggen.

Juist de-escalatie

Van zo’n verslechtering zou sprake zijn als de handelsoorlog in de wereld uit de hand zou dreigen te lopen. De afgelopen tijd hebben we echter juist een de-escalatie daarvan gezien.

De Verenigde Staten hebben een nieuw vrijhandelsakkoord met Canada en Mexico afgesloten en ook de ruzie met de Europese Unie is bijgelegd.

Ten aanzien van brexit, een andere potentiële bron van zorg, als de EU en het Verenigd Koninkrijk zonder een akkoord uit elkaar zouden gaan, is te melden dat een akkoord juist binnen handbereik lijkt te zijn.

Dat zei niemand anders dan Michel Barnier, die namens de EU die onderhandelingen voert. Kortom, als iemand dat met grote mate van zekerheid kán weten, dan is hij het wel.

Uitstekende vooruitzichten

De economische groei is hoog en de vooruitzichten uitstekend te noemen, dus ook uit die hoek is maar weinig reden te zien voor een structurele daling van de aandelenkoersen.

Zouden er concrete aanwijzingen zijn dat de inflatie uit de hand dreigt te lopen, dan zou dat de aandelenkoersen omlaag drukken. Maar ook op dat front geldt dat dat niet het geval is.

Natuurlijk, de inflatie kan de komende tijd iets verder stijgen door de recent duurder geworden olie maar van een dreigende torenhoge geldontwaarding in de nabije toekomst is geen sprake. Al met al is het maar moeilijk te zien waarom de daling van Dow Jones van gisteren het begin zou moeten zijn van een langdurige bear market.

Verwachte daling

Dat de koersen zo fors zouden dalen op één dag in oktober daarentegen was te verwachten. Oktober is namelijk historisch de maand waarin de aandelengraadmeters op één dag flink onderuit kunnen gaan. Wat de bekende zwarte maandag (19 oktober 1987), zwarte dinsdag (29 oktober 1929), zwarte donderdag (24 oktober 1929) en zwarte vrijdag (13 oktober 1989) op de beurzen gemeenschappelijk hebben, is dat ze alle vier in die maand voorgekomen zijn.

Oktober is echter historisch ook de maand waarin de aandelenkoersen het bovengemiddeld goed doen, over de hele maand bezien. Gemiddeld rendeerden de aandelen in de afgelopen decennia in oktober 1,68 procent.

Parlementsverkiezingen helpen

Historie leert ons ook nog minstens drie in dit opzicht relevante dingen. In de eerste plaats dat niet alleen oktober maar ook november (gemiddelde stijging 1,69 procent) en december (gemiddelde stijging 1,86 procent) gemiddeld genomen uitstekende maanden voor de aandelenkoersen zijn.

In de tweede plaats wijst de geschiedenis uit dat de aandelenkoersen het bijzonder goed doen na de Amerikaanse parlementsverkiezingen. Gemiddeld genomen zijn de koersen in de twaalf maanden na die zogeheten midterm elections sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog met 14,5 procent gestegen.

Rap herstel

De derde geschiedenisles in dit opzicht is dat de aandelenkoersen hun piek bereiken tussen 9 tot 18 maanden nadat de rentecurve omgekeerd wordt (9 tot 18 maanden, afhankelijk van welke index men kiest en naar welke twee rentes men kijkt om vast te stellen of de rentecurve invers is geworden).

Aangezien het verschil tussen de lange en korte rentes in de VS de laatste maanden behoorlijk geslonken is, is die zogeheten inverse yieldcurve een regelmatig terugkerend onderwerp in de media omdat die in het verleden altijd een periode van laagconjunctuur c.q. recessie voorafging.

Het is goed om niet te vergeten dus dat dat fenomeen ook een behoorlijke stijging van de aandelenkoersen inluidde.

Gegeven al het bovenstaande is een rap herstel van de aandelenkoersen te verwachten de komende dagen om vervolgens de komende maanden naar nieuwe records te klimmen.

Die verwachting stoel ik ook op de woorden van Jerome Powell, voorzitter van de Fed, geuit eind september dit jaar, tijdens zijn persconferentie na afloop van de regulieren vergadering van het rentecomité van de Fed.

Gevraagd naar onder welke omstandigheden de Fed de officiële rente minder vaak zou verhogen dan gepland, zei hij dat dat onder meer zou gebeuren bij een significante en langdurige correctie op de financiële markten. Daarnaast gaf hij ook aan dat “een van de belangrijkste lessen van de financiële crisis is dat de stabiliteit van het financiële systeem belangrijk is.”

Klaar voor stijging

Wanneer zou de stabiliteit van het financiële systeem gevaar lopen? Bij stijgende rentes en dalende aandelenkoersen.

Kent u die cartoon waarin een belegger tegen een andere zegt ‘I have got a stock here that could really excel’, waarvan een derde belegger alleen de laatste twee woorden hoort, die herhaalt, een vierde belegger alleen ‘excel’ hoort, dat hardop zegt, wat in de oren van een vijfde belegger klinkt als ‘sell’, iets wat een groepje beleggers hoort, opzwelt en leidt tot massa’s verkooporders?

De daling van de aandelenkoersen van gisteren in de VS heeft in mijn ogen veel daarvan weg. Er is geen macro-economische reden ervoor, de daling lijkt een soort eendagsvlieg te zijn.

De Dow is wel down. But not out!

Dit artikel is 11 oktober jl. verschenen in DFT.nl

2018-10-15T15:38:16+00:00oktober 11th, 2018|- Columns, Edin Mujagić|