De economische groei: is ie hard of zacht?

Aan het begin van het jaar 2017 was de verwachting dat de economie dit jaar wat minder hard zou groeien dan in 2016. Waar de groei 1.7 % was in 2017, is de oorspronkelijke verwachting dat deze zou dalen naar 1.4%. Dit kwam onder andere doordat er vanwege de stijging van de grondstofprijzen er minder ruimte overbleef voor bestedingen. Een andere reden was dat de centrale banken wereldwijd langzaam hun ruime monetaire beleid gaan afbouwen en dus een stimulans voor de economie wegvalt.
Echter we lezen in de kranten, dat het vertrouwen in de economie nog nooit eerder zo hoog geweest is. Op basis van deze cijfers wordt een groei van 2 % verwacht. Dit zien we nog niet terug in de harde economische cijfers. Het is best bijzonder eigenlijk, dit grote verschil tussen deze vertrouwenscijfers en de harde economische cijfers. Hieronder zullen een aantal voorbeelden van deze discrepantie worden gegeven.

Zo is bijvoorbeeld in de Verenigde Staten het vertrouwen van MKB ondernemers sinds de jaren dat Reagan nog president was, niet meer zo groot geweest en zo snel gestegen.

Figuur 1: Vertrouwenscijfer MKB in de Verenigde Staten
Bron: Bloomberg

 

Ook een ander vertrouwenscijfer in de Verenigde Staten, de consumer confidence index, staat op de hoogste stand sinds 16 jaar.

Figuur 2: Consumenten vertrouwen Verenigde Staten

Bron : Bloomberg

Echter we zien dit nog niet terug in de harde cijfers van de Verenigde Staten zoals de economische groei, detailhandelsverkopen en industriële productie. Veel van de extra groei zoals verwacht wordt, zal gebaseerd zijn op de plannen van president Trump om de belastingen te verlagen en investeringen in de infrastructuur te verhogen.

In Europa zijn de verwachtingen voor de economische groei ook een stuk hoger dan zich tot nu toe laat vertalen in de harde cijfers. Zo is het ‘zachte’ inkoopmanagercijfer voor de maakindustrie wat door middel van een enquête wordt berekend een stuk sneller gestegen dan de ‘harde’ industriële productiecijfer zoals hieronder wordt afgebeeld.

 

Figuur 3: Europees inkoopmanager vertrouwen afgezet tegen de industriële productie

Bron: Pantheon

Ook het Europees economisch vertrouwenscijfer stijgt naar de hoogste stand in 10 jaar.
Hieronder is dat te zien in de blauwe lijn, ook is zichtbaar dat dit ‘zachte’ vertrouwenscijfer hoger staat dan de ‘harde’ economie in de zwarte lijn.

Figuur 4: Europees vertrouwenscijfer afgezet tegen de economische groei

Bron: Pantheon
De vraag rijst nu wat is leidend voor de rest van het jaar, het vertrouwen van de consumenten en producenten of de harde data? De missing link in deze is de rol van de overheden en de centrale banken. Als de overheden de stimulerende rol van de centrale banken voor een deel kunnen overnemen, dan zou het inderdaad sneller kunnen gaan met de economische groei.

Meer bestedingen zullen het gevolg hiervan zijn en dit is gunstig voor het bedrijfsleven en de aandelenkoersen zullen dan ook hiervan profiteren. Ook zullen de kredietopslagen die bedrijven betalen gaan dalen en dit is dan relatief gunstig voor bedrijfsobligaties.  De rentes op staatsobligaties zullen dan gaan stijgen, de niveaus van nu zijn al niet houdbaar met een inflatie en economische groei van tussen de 1.5% en 2%. Ze staan nu zo laag omdat de Europese Centrale Bank iedere maand voor miljarden staatsobligaties opkoopt. Als de economische groei gaat versnellen valt de ratio voor de ECB om steunaankopen te doen weg en zal de 10 jaars staatsrente weer naar niveaus van rond de 2% stijgen.

2017-05-04T08:03:03+00:00mei 4th, 2017|- Columns, Erik Bakker|