Economen hebben het over The New Normal. Welke rentestand hoort daarbij? In ieder geval een lagere dan voor de crisis, aldus Edin Mujagic.

Normalisatie. Dat was hét woord tijdens de twintigste editie van de jaarlijkse ECB & Its Watchers-conferentie. Sinds de geboorte van de euro in 1999 is een niche ontstaan, die van ECB-watchers.

De conferentie werd in het leven geroepen om ervaringen uit te wisselen en met de ECB-bestuurders te praten. Hoewel volgers en de ECB elkaar dus regelmatig ontmoeten, is dat geen garantie dat ze elkaar altijd begrijpen.

En dat kan nu weleens het geval zijn. Als het over normalisatie van het monetaire beleid gaat dan bedoelen velen, impliciet, een terugkeer naar het pre-crisis tijdperk.

Nieuwe omgeving

Dus een terugkeer van de rentestanden naar niveaus die in de buurt liggen van wat in 2007 normaal was. In de eurozone stond er een vier voor de komma, in de VS zelfs een zes.

Maar als centrale bankiers het over normalisatie hebben, dan kan het ook zijn dat ze níet bedoelen “terug naar hoe het ooit was”, maar naar een beleid dat gewenst is in de nieuwe economisch-financiële werkelijkheid.

Dat merkte de Amerikaanse hoogleraar Ricardo Reis terecht op. Economen noemen het The New Normal. Ze bedoelen daarmee een nieuwe omgeving, die gekenmerkt wordt door een aantal zaken:

  • De relatie tussen het ruime monetaire beleid c.q. het niveau van de werkloosheid en inflatie is minder sterk dan voorheen.
  • De economie heeft structurele schade opgelopen door de laatste crisis en zal daardoor een tijdlang minder hard groeien dan voor de crisis.
  • De financiële kwetsbaarheid is, door de hogere schulden, toegenomen en daarmee komt de financiële stabiliteit bij lagere rentestanden dan in het verleden in gevaar.
  • De overtuiging dat de zogeheten neutrale rente lager is dan in het verleden. Neutrale rente is de rentestand waarbij een centrale bank een economie stimuleert, noch afremt. Peter Praet, hoofdeconoom van de ECB, zei in Frankfurt niet te weten hoeveel die neutrale rente is teruggevallen in die nieuwe omgeving, maar er wel zeker van te zijn dát die teruggevallen is.

Ingrijpende veranderingen

Het gevolg van deze zaken is dat de gewenste rente die de centrale banken vaststellen, na een cyclus van renteverhogingen, lager is dan het niveau van voor de crisis.

Vergeleken met 2008 zijn veel zaken financieel-economisch ingrijpend veranderd. Hetzelfde kan gelden voor de definitie van het woord normalisering.

Als de centrale bankiers de nieuwe definitie hanteren (dus wat normaal beleid is voor de nieuwe financieel-economische omgeving en niet een terugkeer naar 2007) dan praten de volgers van de ECB, maar ook de Fed, en die instellingen wel met elkaar, maar verstaan ze elkaar niet.

Dat zorgt van tijd tot tijd voor schokken op de markt, als ze elkaar plotseling weer wat beter begrijpen.

Deze column is 18 april jl. gepubliceerd in IEXProfs