ESBie, de eerste Europese staatsobligatie?

De onderlinge verwevenheid tussen overheden en banken binnen de eurozone blijft een potentiële tijdbom. Dit is recent weer bevestigd na de anti-euro uitspraken van enkele belangrijke Italiaanse politici. Hierdoor steeg de tien jaar staatsrente van Italië niet alleen van 1,80% naar 3,20%, maar daalde de aandelenkoers van de grote en haast paneuropese Italiaanse bank Unicredito met meer dan twintig procent. Om deze effecten in de toekomst te verminderen heeft de Europese Commissie een voorstel tot uitgifte van een nieuw soort obligatie gelanceerd. Recent heeft het Centraal Planbureau er een notitie aangewijd (zie notitie CPB). Enthousiast geworden door de mogelijke positieve gevolgen voor Europa wil ik er verder op ingaan.

Geen eurobond

Het nieuwe instrument, genaamd ESBie is verzameling van staatsobligaties herverpakt in één obligatie. Deze obligatie wordt niet uitgegeven door een overheid en is derhalve geen eurobond waar veel partijen nu nog bang voor zijn. In dit voorbeeld blijven landen zélf verantwoordelijk voor het ophalen van hun gelden middels het uitgeven van staatsobligaties. Het voordeel is wel doordat de obligaties worden herverpakt, een koper automatisch staatsobligaties van meerdere landen koopt. Het voordeel voor een Noord-Europese belegger is dat de rente hoger zal zijn en het voordeel voor een Zuid-Europese belegger is dat zijn risico’s zullen verminderen. Dit laatste is het geval doordat er een extra obligatie aan wordt toegevoegd (een zogenaamde EJBie), die de eerste klappen bij wanbetaling zal opvangen. Deze obligatie zal dan gekocht worden door beleggers met een grotere risicobereidheid.

debt-losknippen

Troubles in eurozone

In de huidige systematiek van de eurozone, waarin de meeste belangen gemeenschappelijk zijn maar ieder land zijn eigen broek moet ophouden, werken problemen zoals die van vlak na de recente Italiaanse verkiezingen op twee manieren door. Enerzijds in negatieve zin voor het land in kwestie zoals beschreven in de eerste alinea. Maar een andere bijwerking betreft landen zoals de onze. Immers in tijden van stress vluchten beleggers naar wat men zogenaamde ‘’ veilige havens’’ noemt. Dit zijn landen met een AAA rating zoals Nederland. Door deze vlucht dalen onze rentes in tijden van stress snel. De tienjaars Nederlandse staatsrente daalde bijvoorbeeld recent van 0,80% naar 0,47%. Dit is weer slecht voor alle Nederlandse spaarders en beleggers, omdat als deze dreiging structureel zou wegebben onze tienjaars rente waarschijnlijk één procent hoger zou zijn.

Toekomst

Door de systematiek van deze potentieel nieuwe obligatie zullen de extreme effecten verzacht worden. Hierdoor zullen de posities in staatsobligaties van banken die ze verplicht aanhouden in minder volatiel worden. Het positieve gevolg hiervan is dat overheden minder snel moeten bijspringen om banken te redden of beleggers mee te laten betalen en het besmettingsgevaar tussen Europese banken vermindert.
Dit is een goede stap voor het project Europa waarin vaak de nadelen worden belicht in tijden van stress maar waar we makkelijk wennen aan de voordelen die we al decennia hebben en vergeten te benoemen.

2018-06-14T08:19:52+00:00 juni 14th, 2018|- Columns, Erik Bakker|