De financiële markten hebben een paar tumultueuze maanden achter de rug en dan druk ik me nog mild uit. In Europa zakten de aandelenkoersen met 10 procent of meer en ook de opkomende markten kregen er goed van langs. De Amerikaanse aandelen hielden hun hoofd, net, boven water. De langetermijnrentes in de sterke landen, zoals Duitsland en Nederland, zakten behoorlijk. Beleggers zochten schutting in die veilige havens op de woeste financiële oceaan.

Wat de markten de afgelopen maanden parten speelde, was een reeks negatief nieuws dan wel negatieve ontwikkelingen. De handelsoorlog tussen de VS en China escaleerde, met nieuwe invoerheffingen op nog meer Chinese producten, Chinese tegenmaatregelen en vervolgens de dreiging van de Amerikanen om heffingen op álle Chinese producten in te voeren. De Chinese economie leed daar meer onder dan de Amerikaanse. Voor de opkomende markten als geheel zorgde de sterkere Amerikaanse dollar voor hoofdpijn: veel bedrijven en overheden uit die landen hebben de afgelopen jaren nogal wat dollars geleend. Het terugbetalen daarvan en de maandelijkse rentebetalingen vormen geen probleem…zolang de dollar niet sterker wordt.

In de eurozone kwamen er eerst wat signalen dat de economie het rustiger aan doet met als klappen het bericht van de Duitse statistici dat de grootste economie van de eurozone op kwartaalbasis was gekrompen. Ondertussen verhevigde de ruzie tussen de nieuwe Italiaanse regering en de Europese Commissie over de Italiaanse begrotingsplannen voor 2019. Een nieuwe eurocrisis leek ophanden. Ondertussen bleef the never ending story die brexit heet, doorgaan waarbij de toch al grote onzekerheid hoe het allemaal zal aflopen, toenam in plaats van af te nemen naarmate de exit-dat, 29 maart 2019, dichterbij komt.

Minder donkere wolken

Als we onze blik afwenden van de afgelopen maanden en naar voren proberen te kijken, dan zien we veel minder donkere wolken.

De handelsstrijdbijl tussen China en de VS is nog niet begraven, maar er is veel reden te verwachten dat de situatie in ieder geval niet verder zal escaleren. Dit niet in de laatste plaats omdat het erop lijkt dat Trump er geen politieke munt uit kan slaan als de handelsoorlog uit handen loopt, omdat de Amerikaanse economie er ook onder zou lijden precies op het moment dat 2020 dichterbij komt, het jaar waarin Trump herkozen hoopt te worden.

Dat vooruitzicht en het gunstige effect van maatregelen die de Chinese regering de afgelopen maanden heeft genomen om de economische groei te stimuleren, is goed nieuws voor de economische vooruitzichten in het Middenrijk.

Op het continent is de ruzie tussen Rome en Brussel zo goed als gesust. Ten aanzien van brexit weten we vrijwel zeker dat we de komende maanden in ieder geval duidelijkheid krijgen erover. Immers, de exit-dat komt eraan. Dat betekent dat de onzekerheid die uit die hoek kwam en komt, met alle gevolgen van dien voor de markten, behoorlijk kan afnemen.

En last but not least: de olieprijs is fors goedkoper dan enkele maanden geleden. Enerzijds is dat het beste te zien als een soort verlaging van de inkomstenbelasting voor iedereen waardoor de binnenlandse consumptie een duw in de rug kan krijgen in 2019. Anderzijds leidt die goedkopere olie tot lagere inflatieverwachtingen volgend jaar. Voor de Fed betekent dat dat de bank de officiële rente minder vaak hoeft op te krikken dan ze van plan was. Het gevaar dat de aandelenkoersen opnieuw flink dalen als de Fed zijn renteplannen niet wijzigt, speelt ook mee in het achterhoofd. Dalende aandelenkoersen kunnen zomaar leiden tot financiële instabiliteit, iets wat de Fed koste wat kost juist wil voorkomen.

Minder renteverhogingen

Behalve dat het vooruitzicht op minder renteverhogingen goed nieuws is voor de economie en de markten, kan het ook tot een zwakkere dollar leiden. De greenback is de afgelopen maanden vooral sterker geworden op de verwachting van een serie renteverhogingen door de Fed. Een zwakkere dollar zou voor enorme opluchting leiden in de opkomende markten en op de beurzen in die landen.

De Europese en de markten in opkomende landen hebben de afgelopen maanden relatief het meest geleden onder de negatieve ontwikkelingen. Het kan zomaar gebeuren dat de donkere wolken voor een belangrijk deel verdwijnen, die markten het in 2019 juist relatief prima zullen doen. Met minder kapitaalstromen uit hoofde van vlucht naar veiligheid en verdieping van de eurozone waardoor de eurolanden meer en directer voor elkaar garant gaan staan, kan ook de Duitse tienjarige rente meer in lijn komen met wat economisch beeld voor 2019 lijkt te worden, namelijk 1,5 á 2 procent economische groei en circa 2 procent inflatie. 1,25 procent ligt dan meer voor de hand te liggen bij de Duitse tienjarige rente dan 0,25 procent die nu op de schermen prijkt.

Deze column is 13 december jl. gepubliceerd in DFT.nl