Dé tien momenten van 2018

Welke gebeurtenissen uit 2017 zullen ook voor volgend jaar gevolgen hebben voor het financiële landschap en een breuk met het verleden kunnen opleveren? Vaak is alleen een eerste stap gezet en zijn de gevolgen nog niet zichtbaar.

1. Banken uit Londen naar Europa.

Er is al wat beweging geweest van financiële instellingen uit het Verenigd Koninkrijk naar Europa. Sommige hebben al kenbaar gemaakt vestigingen in de eurozone te openen. Afhankelijk van de onderhandelingen over Brexit en de transitieperiode, is dit nog slechts een voorbode. Een harde Brexit zal ertoe leiden dat de meerderheid van Engelse financiële instellingen, die pan- Europese klanten bedienen vestigingen in de Eurozone zullen moeten openen. Mede afhankelijk van de ontwikkelingen over de ‘bonus’ wetgeving in Nederland zullen meer of minder instellingen naar Nederland komen. Een grotere toename van instellingen zal uiteraard bijdragen aan een verdere economische groei van Nederland.

  1. Marco Polo en de zijderoute

In de dertiende eeuw zou Marco Polo de beroemde zijderoute hebben afgelegd. Tevens zou hij het Europese vasteland kennis hebben laten maken met Chinese producten en de Chinezen zou hebben verteld over de Europese ontwikkelingen. Een van de grote initiatieven van de huidige Chinese regering is de zijderoute nieuw leven in te blazen. Ze leggen waar nodig een infrastructuur aan, zodat over land en zee vanuit diverse Chinese steden producten vanuit China naar Europa kunnen worden getransporteerd. Dit gebeurt nu onder andere met treinen. Deze treinen gaan volgeladen met Chinese producten naar bijvoorbeeld Rotterdam. Dezelfde treinen gaan vol beladen met Europese luxe producten terug naar China. De start is 2017 gemaakt. Top op heden zijn er 3000 treinen heen en weer gegaan. Dit is slechts een voorbode. Als dit verder voorzet biedt dit nieuwe kansen voor de Europese bedrijven die veel exporteren en tevens een kans voor een verdere groei van de Europese economie.

  1. Meer of minder Europa?

Er lijkt een nieuwe Duits-Franse as te ontstaan die snellere hervormingen gericht op versteviging van de Eurozone wilt doorvoeren. Rutte III lijkt daar vooralsnog niet van gecharmeerd. Maar wat is de politieke kracht van Nederland tegen deze twee Europese grootmachten? De naoorlogse geschiedenis wijst uit dat we daar weinig tegen in kunnen brengen. En waarom zouden we ook niet op de trein van verdere Europese integratie springen, als de problemen van deze tijd grensoverschrijdend zijn.

  1. Gaat de Europese Centrale Bank door met kopen na september 2018?

Voor 2018 heeft de ECB aangekondigd 30 miljard in plaats van 60 miljard obligaties te gaan opkopen per maand. In 2016 was het nog 80 miljard per maand. Draghi de voorzitter van de Europese Centrale Bank laat open wat te doen na deze periode. Dat was een slimme actie van hem, omdat dit de lange rente lager zal blijven houden ondanks het feit dat de aankopen halveren. Draghi zegt dat de ECB door kan blijven gaan zolang de inflatie niet de ECB doelstelling van 2% bereikt. Feit is wel dat Draghi in oktober 2019 zal stoppen als ECB voorzitter, persoonlijk verwacht ik dat hij zijn verruimend beleid netjes zal willen afronden, voordat hij het overdraagt aan een opvolger.

  1. Monetaire verruiming en aandelenmarkten

2018 belooft een sterk beursjaar te worden als we kijken naar macro-economische en fundamentele ontwikkelingen. Het momentum op de aandelenbeurzen is daarbij ook sterk opwaarts gericht. Deze kracht wordt veroorzaakt door de aanhoudende monetaire stimulering vanuit de Europese Centrale Bank (ECB). Het afgelopen jaar is er voor 780 miljard euro aan nieuw geld uitgegeven, in 2018 komt hier nog 270 miljard euro bij. Deze stortvloed aan liquiditeiten stuwt beurzen voorlopig verder omhoog. In eerder econometrisch onderzoek hebben we aangetoond dat voor iedere 50 miljard euro nieuw geld in de economie de beurs met ongeveer 2% kan stijgen. Aangezien het gemiddeld ruim 1 jaar duurt voordat het nieuwe geld haar weg vindt in onze economie, kunnen we nog flink wat vuurwerk op de beurzen verwachten in 2018. Vanuit een monetair oogpunt zien we een stijging van de huidige niveaus van 10 % als zeer aannemelijk.

  1. Gaan we in 2018 betalen voor ons spaargeld?

De Europese Centrale Bank heeft haar depot faciliteit voor banken verlaagd naar minus 0.40 %. Dit betekent dat Europese banken 0.40% betalen aan de Europese Centrale Bank om haar liquiditeiten te mogen stallen.

Deze faciliteit is er alleen voor banken. Voor niet banken met extreem veel liquiditeiten zoals multinationals en verzekeraars rest de geldmarkt. Daar kunnen ze pas slagen bij AAA debiteuren op tarieven die onder de -0.40% liggen. Hoe lang zal het duren voordat de rentepercentages die vergoed worden aan particulieren verder naar beneden gaan.

Nu verliezen de banken dus geld op het spaardeposito tarief dat ze u vergoeden. Dit kan, omdat banken op andere producten méér aan u verdienen. Maar als de concurrentie voor banken verder toeneemt, zullen deze marges verminderen en dus ook de spaartarieven die ze aan haar klanten vergoeden.

De ECB heeft aangegeven pas wat aan de korte rente te zullen gaan doen geruime tijd nádat het koopprogramma is beëindigd. Deze duurt tot minimaal september 2018, stel nu dat geruime tijd zes maanden betekent, dan is het duidelijk at de eerste renteverhoging pas in het voorjaar van 2019 zal kunnen plaatsvinden.

  1. De lange rente gaat stijgen

In 2018 zal de kerninflatie gaan stijgen in Europa. Nu staat deze op 1%. De verwachting is dat deze richting de 1,5% zal stijgen. Dezelfde stand als de headline inflatie (de inflatie inclusief brandstofprijzen).
Normaliter zal de rente met lange looptijden dan volgen. Immers als belegger wil je een minimaal gecompenseerd worden voor de inflatie. Daarnaast zal de ECB minder gaan kopen dan in 2017. De tienjaars Nederlandse staatsrente staat nu op 0,5%. We verwachten dat deze in 2018 naar 1% zal toekruipen.

  1. Mifid II

Mifid II is in het leven gekomen om een herhaling van de kredietcrisis te voorkomen. Drie januari 2018 treedt deze wet- en regelgeving in werking op de financiële makten om de handel in obligaties en derivaten transparanter te maken. De handel in deze producten vindt vanwege de verscheidenheid doorgaans plaats buiten de beurs om. In aanloop naar de kredietcrisis was er geen zicht op de grootte van deze posities en de onderlinge verwevenheid tussen de grootbanken in deze producten. Dit maakte dat onder andere de Amerikaanse verzekeraar AIG gered moest worden met Amerikaans overheidsgeld en in het kielzog hiervan wereldwijd meerdere banken. De grootbanken domineerden de handel in deze producten destijds buiten het toezicht van de toezichthouders om. Nu treden nieuwe regels in werking die zo ingewikkeld zijn dat vaak alleen dezelfde grootbanken die de kredietcrisis hebben veroorzaakt hieraan kunnen voldoen. En de eindklant zal hierdoor te maken krijgen met een verschraling van aanbod van tegenpartijen.

  1. Economische verwachtingen voor 2018 wéér te voorzichtig?

Normaal gesproken zijn economische verwachtingen te rooskleurig. Goed nieuws verkoopt immers makkelijker. 2017 was een uitzondering. Vrijwel alle economen hadden de economische groei voor de eurozone ingeschat op 1,5%. Maar we stevenen af op een groei van boven de 2%. Voor 2018 liggen de  gemiddelde verwachtingen weer onder de 2% groei. Er zijn tekenen dat bijvoorbeeld in Duitsland gepiekt kan hebben in het derde kwartaal van 2017 en het opkoop programma van de ECB neemt ook af. Anderzijds lijken nu de positieve effecten door te druppelen richting Zuid- Europa en met de extra lage spaarrente is iedereen (spaarders, beleggers, ondernemers) op zoek naar mogelijkheden om het ‘geld’ aan het werk te zetten.

  1. De verliezers van gisteren, zijn de winnaars van morgen

Griekenland stond jarenlang met slecht nieuws op de voorpagina’s. Dit vertaalde zich ook in de koersen van Griekse aandelen. Inmiddels heeft de Griekse economie in 2017 laten zien ook in een herstelfase te zitten. Dit is bijvoorbeeld goed nieuws voor Griekse banken. Beleggers zijn nog afwachtend en angstig als het om Griekenland gaat. Griekse banken staan genoteerd op 0,2-0,3 price/book ratio, hier zit nog veel slecht nieuws ingeprijsd. Griekse banken beginnen weer wat winst te maken, de balansen zullen dan verbeteren waardoor ook de ratios van non-performing loans zullen dalen.Met een aantrekkende Griekse economie, de eindfase van het Griekse hulp programma in zicht, de Chinese investeringen in de Griekse haveninfrastructuur voor ex- en importen over de zijderoute zijn Griekse banken momenteel te goedkoop.

2017-12-28T08:40:59+00:00december 28th, 2017|- Columns, Erik Bakker|